تبلیغات
.::پایگاه جامع مهندسی صنایع ایران|سایت مرجع مهندسی صنایع و مدیریت صنعتی كشور::. - رویكردهای ارزیابی پروژه‌ها و طرح‌های سرمایه‌گذاری - بخش دوم
تبلیغات

منوی اصلی

فهرست موضوعی
 تعریف مهندسی صنایع (3)
 تاریخچه مهندسی صنایع (14)
 اصول مهندسی‌ صنایع (5)
 گرایشهای مهندسی صنایع (6)
 کلیدواژه مهندسی صنایع (12)
 نرم‌افزار مهندسی صنایع (7)
 ارگونومی (1)
 الگوبرداری تطبیقی (6)
 برنامه‌ریزی منابع سازمانی (4)
 پژوهش در عملیات (4)
 تفکر ناب (2)
 تولید ناب (5)
 تئوری بهینه‌سازی (1)
 حسابداری مدیریت (3)
 شش سیگما (5)
 طرح‌ریزی‌واحدهای‌صنعتی (1)
 صنایع خودروسازی (22)
 کارشناسی ارشد (8)
 مبانی سازمان و مدیریت (11)
 مدیریت استراتژیک (2)
 مدیریت پروژه (26)
 مدیریت تکنولوژی (3)
 مدیریت تعارض (1)
 مدیریت تغییر (1)
 مدیریت دانش (11)
 مدیریت ریسک (3)
 مدیریت زنجیره تامین (10)
 مدیریت کیفیت (23)
 مدیریت منابع انسانی (9)
 مهندسی ارزش (4)
 مهندسی مجدد (10)
 مهندسی معکوس (3)
 نگهداری و تعمیرات (8)
 هیوریستیک‌ها (3)
 عمومی (5)
 TRIZ (4)
 RFID (2)

نظرسنجی

کاربر محترم ، پایگاه جامع مهندسی صنایع ایران به چه میزان توانسته است در ارتقای سطح و افزایش دانش شما در زمینه مهندسی صنایع و مفاهیم مرتبط آن موثر عمل نماید ؟




 

شاخص نرخ سودآوری: شاخص نرخ سودآوری، از حاصل تقسیم خالص ارزش فعلی طرح بر ارزش فعلی سرمایه‌گذاری‌ها به دست می‌آید. اگر شركتی با مسئله پذیرش یا عدم پذیرش یك طرح روبه‌رو باشد، طرحی قابل قبول است كه شاخص سودآوری آن صفر یا بزرگ‌تر از صفر (مثبت) باشد. شاخص سودآوری صفر یعنی اینكه ارزش فعلی سرمایه‌گذاری برابر با ارزش فعلی بازدهی نقد آتی است، بنابراین بازدهی طرح دقیقا برابر با بازدهی مورد انتظار است. شاخص سودآوری مثبت یعنی ارزش فعلی جریانات نقدی آتی، بزرگ‌‌تر از ارزش فعلی سرمایه‌گذاری نقدی و چنین براورد می‌شود كه بازدهی طرح از بازدهی مورد انتظار سرمایه‌گذار بیشتر است. شاخص سودآوری منفی، هنگامی است كه ارزش فعلی بازدهی‌های آتی از ارزش فعلی سرمایه‌گذاری‌های نقدی كمتر شود. یعنی بازدهی طرح از بازدهی مورد انتظار سرمایه‌گذار كمتر است. در انتخاب یك طرح سرمایه‌گذاری از میان چند طرح پیشنهادی، طرحی انتخاب می‌شود كه شاخص سودآوری آن بزرگ‌تر باشد. از سوی دیگر مفهوم شاخص سودآوری این است كه به ازای هر یك ریال سرمایه‌گذاری خالص، ارزش فعلی چند ریال است.

نرخ بازده داخلی (IRR): نرخ بازده داخلی، نرخی است كه بر اساس آن خالص ارزش فعلی طرح صفر می‌شود یا به بیانی دیگر در این نرخ ارزش فعلی جریانات نقدی آتی با ارزش فعلی سرمایه‌گذاری‌ها برابر می‌شود. این نرخ همان نرخ بازده پروژه سرمایه‌گذاری است. یعنی اگر پرسیده شود بازده پروژه چند درصد است، جواب همان نرخ بازده داخلی است. بر این اساس در انتخاب این طرح از میان چند طرح، طرحی انتخاب می‌شود كه نرخ بازده داخلی آن از سایر طرح‌ها و البته از نرخ بازده مورد انتظار سرمایه‌گذار نیز بیشتر باشد. در تصمیم‌گیری در مورد قبول یا رد یك طرح، اگر نرخ بازده داخلی از بازده مورد انتظار بیشتر باشد، طرح مورد قبول قرار می‌گیرد و در غیر این صورت، طرح سرمایه‌گذاری رد می‌شود. در عمل مدیران ابتدا مشخص می‌كنند كه كدام یك از پروژه‌های سرمایه‌ای سودآورتر است و سپس تعیین می‌شود كه آیا سودآورترین پروژه، بازده كافی برای قبول شدن را دارد یا خیر. به بیانی دیگر آیا نرخ بازده داخلی آن بیش از نرخ هزینه تامین مالی است یا خیر. در اكثر مواقع، نرخ بازده داخلی توسط آزمایش و خطا و یا برنامه‌ریزی كامپیوتری محاسبه می‌شود.

شاخص نرخ بازده حسابداری: حاصل تقسیم متوسط سود خالص (در طی دوران بازدهی) بر متوسط سرمایه‌گذاری سالانه است. در به‌كارگیری این روش باید به دو نكته توجه كرد:

1 . سود حسابداری معمولا برابر جریان نقد نیست

2 . در روش نرخ بازده حسابداری ارزش زمانی پول در نظر گرفته نمی‌شود.

روش‌های تحلیل مخاطره

دیگر مسئله مهم در تخمین گردش وجوه نقد آتی، تعیین میزان ابهامات و اثرات هر یك از آنهاست. به طور كلی، براوردهای گردش آتی وجوه نقد، قطعیت نداشته و هدف از آنها به‌كارگیری اقلام ورودی و خروجی وجوه نقد براوردی یا «همان وجوه نقد مورد انتظار»، در معیارهای مورد استفاده برای ارزیابی پروژه‌های سرمایه‌ای است. باید دانست كه آنچه در عمل و در دنیای واقعی اتفاق خواهد افتاد، با براوردهای انجام شده توسط خبره و باتجربه‌ترین افراد و یا نتایج حاصل از به‌كارگیری پیشرفته‌ترین تكنولوژی‌ها در فرایند پیش‌بینی، تفاوت خواهد داشت. البته هرچه این انحرافات كمتر باشد، نتایج براورد شده و نتایج واقعی، همبستگی بیشتری خواهند داشت. در هر حال، براورد گردش وجوه نقد، براوردی علمی و مبتنی بر اطلاعات در دسترس است كه معمولا در بازه بالاترین رقم و پایین‌ترین رقم ممكن، قرار می‌گیرد. پروژه‌های سرمایه‌ای مشابه دارای مخاطره مشابه بوده و می‌توان این پروژه‌ها را بر اساس هزینه تامین مالی یا بازده مورد انتظار یكسان، مورد ارزیابی قرار داد. در این‌جا، مفهوم مخاطره یا ریسك، همان امكان حصول یا عدم حصول به بازده مورد انتظار و یا این احتمال است كه بازده واقعی یك سرمایه‌گذاری با بازدهی مورد انتظار، تفاوت داشته باشد.

مدیران، در عمل 3 روش تحلیل مخاطره مبتنی بر تكنیك‌های گردش وجوه نقد تنزیل شده را كه مستلزم استفاده از معیارهای عددی مخاطره نیست، به كار می‌گیرند. تمامی روش‌های یاد شده بر اساس قضاوت مدیریت در مورد مخاطره پروژه سرمایه‌ای بنا نهاده شده است. این روش‌ها عبارتند از:

1 . استفاده از برآوردهای محافظه‌كارانه گردش وجوه نقد پروژه

2 . استفاده از قضاوت مدیریت در مورد اینكه آیا سودآوری پروژه به اندازه‌ای است كه مخاطره آن را جبران كند یا خیر (تجزیه و تحلیل ریسك و بازده)

3 . استفاده از یك سیستم طبقه‌بندی برای پروژه‌ها بر اساس حداقل نرخ‌های بازده قابل قبول از پیش تعیین شده برای هر یك از طبقات

هر 3 روش یاد شده با مسئله‌ای مشترك یعنی در نظر نگرفتن مستقیم نحوه ارزشیابی گردش وجوه نقد پروژه توسط سرمایه‌گذاران مواجه‌اند و بنابراین، از لحاظ تعیین منافع پروژه‌ها از دیدگاه صاحبان واحد تجاری، از دقت كافی برخوردار نیستند. به‌رغم فقدان دقت كافی، روش‌های مورد بحث را می‌توان به آسانی به كار گرفت. همچنین، در شرایط و وضعیت‌های مناسب، تمامی روش‌های یاد شده می‌توانند نتایجی معقول و قابل قبول ارائه دهند. معیارهای عددی نیز برای محاسبه و گزارش ریسك وجود دارد كه مشهورترین آنها شامل ارزش مورد انتظار، واریانس، انحراف معیار و ضریب پراكندگی است.

از سوی دیگر در پیشرفته‌ترین تكنیك‌های تجزیه و تحلیل مخاطره از توزیع‌های احتمال گردش وجوه نقد مربوط استفاده می‌شود. در ارتباط با توزیع‌های احتمال گردش وجوه نقد آتی، تصمیم‌گیرندگان با دو مسئله مواجه هستند:

1 . چگونه می‌توان توزیع‌های احتمالی را به دست آورد؟

2 . پس از به دست آوردن توزیع‌های احتمالی، چه استفاده‌ای می‌توان از آن كرد؟

با انجام بررسی‌های لازم توسط افراد خبره و بهره‌گیری از سوابق، آمارهای رسمی و غیررسمی موجود، تجربیات قبلی، مطالعه شرایط جاری و در نظر گرفتن برنامه‌ها و سیاست‌های آتی، می‌توان توزیع قابل دفاعی از احتمالات گردش وجوه نقد آتی به دست آورد. به منظور براورد توزیع‌های احتمالی، 2 تكنیك رایج وجود دارد كه مدیر مالی باید از آنها آگاهی داشته باشد. تكنیك‌های یاد شده شامل شبیه‌سازی و تجزیه و تحلیل درخت تصمیم‌گیری هستند.

در مواردی كه توزیع احتمال كامل گردش وجوه نقد مورد نیاز است، معمولا از شبیه‌سازی كامپیوتری استفاده می‌شود. این روش بیشتر در مورد پروژه‌های بزرگی به كار گرفته می‌شود كه فواید حاصل از تحلیل كامل برای توجیه وقت و هزینه نسبتا زیاد آن تكافو كند. در تكنیك شبیه‌سازی ابتدا برای هر یك از دوره‌ها و برای هر یك از عوامل مبهم موثر بر خالص گردش وجوه نقد (قیمت‌های فروش، هزینه دستمزد و ...) توزیع‌های احتمالی جداگانه براورد می‌شود كه می‌تواند گسسته یا پیوسته باشد. سپس، یك برنامه كامپیوتری كه شامل معادل 5 محاسبه خالص گردش وجوه نقد است برای هر یك از عوامل مبهم ارزش‌هایی را بر اساس اعداد تصادفی و توزیع احتمال مربوط برای اولین دوره از عمر پروژه براورد و خالص گردش وجوه نقد را محاسبه می‌كند. این روش برای هر یك از دوره‌های مورد بررسی تكرار و یك مجموعه از مبالغ خالص گردش وجوه نقد توسط كامپیوتر محاسبه می‌شود. در مراحل بعد، با پیروی از روش یاد شده و بر اساس اعداد تصادفی جدید مجموعه‌های دیگری از مبالغ گردش وجوه نقد توسط كامپیوتر محاسبه و ارائه می‌شود. پس از محاسبه تعداد نسبتا زیادی از مجموعه‌های خالص گردش وجوه نقد می‌توان مجموعه‌ای از توزیع‌های احتمال مرتبط با گردش وجوه نقد را برای هر یك از دوره‌ها استنتاج كرد. ارزش مورد انتظار (میانگین) برای هر یك از دوره‌ها، انحراف استاندارد یا هر معیار ضروری دیگر نیز توسط برنامه كامپیوتر مورد محاسبه قرار می‌گیرد.

درخت تصمیم‌گیری را نیز می‌توان در برخی وضعیت‌های براورد توزیع احتمال خالص گردش وجوه نقد كه مستلزم ارزیابی تصمیمات آینده است، به كار برد. در این تكنیك معمولا از شبكه‌ای شامل شاخه‌های متعدد استفاده می‌شود كه هر شاخه نشان‌دهنده حوادث احتمالی (ممكن‌الوقوع) در آینده هستند. در تجزیه تحلیل درخت تصمیم‌گیری از بین تمامی تصمیمات احتمالی آتی تنها تصمیماتی مورد توجه قرار می‌گیرد كه به طور معقول در شرایط واقعی اتخاذ خواهد شد.

از سوی دیگر، یكی از مباحث مهمی كه تاثیر بسیار زیادی در تصمیم‌گیری‌های مدیران دارد، مربوط به تحلیل حساسیت است. منظور از تحلیل حساسیت این است كه با انجام درصدی تغییر در هر یك داده‌ها، چه مقدار تغییر در نتایج نهایی به وجود می‌آید. به عنوان نمونه در تحلیل خالص ارزش فعلی طرح با افزایش 20 درصدی سرمایه‌گذاری مورد نیاز، خالص ارزش فعلی چه مقدار تغییر می‌كند و بر اثر این تغییر، طرح سرمایه‌گذاری قابل قبول است یا خیر. تجزیه و تحلیل حساسیت روشی سیستماتیك برای تعیین میزان اهمیت عواملی است كه بر گردش وجوه نقد پروژه تاثیر می‌گذارند. تحلیل حساسیت اقلام براوردی را نشان می‌دهد كه تغییر اندكی در آنها تاثیر زیادی بر نتایج حاصله گذاشته و بنابراین در براورد این اقلام نیاز به حساسیت و دقت بیشتر است. پس از شناسایی این‌گونه متغیرها مدیران تلاش مضاعفی را برای انجام براوردی دقیق‌تر به كار می‌گیرند. روش اساسی این است كه معیارهای پیش گرفته شده در ارزیابی پروژه‌ها نظیر دوره بازگشت سرمایه، معكوس دوره بازگشت سرمایه، خالص ارزش فعلی، شاخص سودآوری، نرخ بازده داخلی و نرخ بازده حسابداری، بر مبنای مفروضاتی متفاوت از مفروضات به كار گرفته شده در محاسبه اولیه و در دامنه توزیع احتمالات، مجدداً مورد محاسبه قرار گیرند. سپس، میزان حساسیت آنها در مقابل تغییر مفروضات مرتبط با عوامل اقتصادی ارزیابی شود. یكی از دیگر اركان تحلیل حساسیت، در نظر گرفتن تورم و آثار آن در تحلیل‌هاست. تورم آتی و چگونگی تاثیر آن بر اقلام گردش وجوه نقد آتی خود نیاز به پیش‌بینی دارد. تاثیر تورم بر اقلام مختلف درامد و هزینه یكسان نیست. همچنین نرخ تورم در دوره‌های مختلف متفاوت است.

نتیجه‌گیری

فرایند بودجه‌‌ریزی سرمایه‌ای شامل تشخیص و شناسایی طرح‌های سرمایه‌گذاری، ارزیابی و تعیین مطلوبیت هر یك از طرح‌ها، گزینش یا انتخاب طرح‌های مطلوب، طبقه‌بندی و انتخاب بهترین طرح و تجزیه و تحلیل و ارزیابی نتایج گذشته است. بودجه‌بندی سرمایه‌ای یكی از پراهمیت‌ترین تصمیمات مدیریت مالی موسسه بوده و تصمیمات مربوط به آن به طور جدی بر تمامی قسمت‌های سازمان نظیر تولید، بازاریابی و غیره تاثیر گذاشته و تمامی مدیران، بدون توجه به حوزه مسئولیت اصلی آنها، باید از تصمیمات بودجه‌بندی سرمایه‌ای مطلع باشند. هرگاه بازده یك دارایی به طور دقیق قابل پیش‌بینی نباشد، سرمایه‌گذاری در آن دارایی همراه با ریسك (مخاطره) است. مدیران تولید و دیگر مدیران ارشد نقش مهمی در براورد درامدها، هزینه‌ها و سایر اقلام مورد نیاز در بودجه سرمایه‌ای دارند.

تعیین تغییر در گردش وجوه نقد واحد تجاری به دلیل تحصیل دارایی جدید، قرار دادن نتایج حاصل از این محاسبات به منظور نمایش زمان‌بندی و مبلغ گردش وجوه نقد و تجزیه و تحلیل گردش وجوه نقد با به‌كارگیری روش‌های خالص ارزش فعلی یا نرخ بازده داخلی به منظور تصمیم‌گیری درباره قبول یاا رد پروژه سرمایه‌ای جزء مراحل تعیین و تحلیل گردش وجوه نقد حاصل از یك سرمایه‌گذاری است. دوره بازگشت سرمایه، معكوس دوره بازگشت سرمایه، استفاده از خالص ارزش فعلی، استفاده از شاخص سودآوری، نرخ بازده داخلی و نرخ بازده حسابداری جزء روش‌های ارزیابی طرح‌های سرمایه‌گذاری پس از براورد گردش وجوه نقد، است.

از آنجا كه براوردهای گردش آتی وجوه نقد قطعیت ندارد، مدیران در عمل روش‌های تحلیل مخاطره مبتنی بر تكنیك‌های گردش وجوه نقد تنزیل شده را كه مستلزم استفاده از معیارهای عددی مخاطره نیست، به كار می‌گیرند. علاوه بر معیارهای كیفی، معیارهای عددی نیز برای محاسبه و گزارش ریسك وجود دارد كه مشهورترین آنها شامل ارزش مورد انتظار، واریانس، انحراف معیار و ضریب پراكندگی است. یكی از تكنیك‌های نوین در این قسمت به‌كارگیری شبیه‌سازی كامپیوتری بویژه در پروژه‌های عظیم است كه در آن، ابتدا برای هر یك از دوره‌ها و برای هر یك از عوامل مبهم موثر بر خالص گردش وجوه نقد، توزیع‌های احتمال جداگانه براورد شده و سپس بر اساس داده‌های آن اقدام به تجزیه و تحلیل می‌شود.

منابع

1 . Arnold G. and P. Hatzopoulos, "The theory-practice gap in capital budgeting: Evidence from the United Kingdom", Journal of Business Finance and Accounting, 2000.

2 . Jog V. and A. Srivastava, Capital budgeting practices in corporate Canada, Financial Practice and Education, 1995.

3 . Wildavsky, A., "The New Politics of the Budgetary Process", 2nd ed, New York: HarperCollins, 1992.

 

بخش اول مقاله رویكردهای ارزیابی پروژه‌ها و طرح‌های سرمایه‌گذاری

تاریخ: چهارشنبه 10 فروردین 1390 | ارسال پیام

 پیرامون سایت

پایگاه جامع مهندسی صنایع ایران در سال 1384 با هدف دستیابی آسان و رایگان پژوهشگران عرصه مهندسی صنایع و مدیریت صنعتی ایران به متون و مقالات تخصصی شکل گرفت ؛ این تلاش مرهون تخصص و کارآمدی محققین این حوزه است که ذکر نام آنها در کنار آثارشان تنها راه سپاسگزاری ما در این ساختار مجازی است

مصطفی هاشم زاده


آمار سایت
کل بازدیدها:
بازدید امروز:
بازدید دیروز:
بازدید این ماه:
بازدید ماه قبل:
آخرین بازدید:
تعداد کل پست ها:
آخرین بروز رسانی:

آرشیو مطالب
  اسفند 1392 (1)
  تیر 1390 (4)
  خرداد 1390 (1)
  فروردین 1390 (3)
  آبان 1389 (1)
  مهر 1389 (7)
  فروردین 1389 (1)
  اسفند 1388 (2)
  بهمن 1388 (11)
  دی 1388 (2)
  آذر 1388 (1)
  آبان 1388 (1)
  مرداد 1388 (3)
  تیر 1388 (4)
  اردیبهشت 1388 (2)
  اسفند 1387 (1)
  بهمن 1387 (2)
  دی 1387 (1)
  آذر 1387 (3)
  آبان 1387 (4)
  مهر 1387 (1)
  شهریور 1387 (6)
  مرداد 1387 (4)
  تیر 1387 (5)
  خرداد 1387 (1)
  اردیبهشت 1387 (1)
  فروردین 1387 (1)
  اسفند 1386 (1)
  بهمن 1386 (3)
  دی 1386 (3)
 لیست آرشیوها

جستجو در سایت
 


wwwieir
Google